W których parach pisownię „rz” można uzasadnić wymianą na „r” w wyrazie pokrewnym?
Odpowiedź: morze – morski • wierzyć – wiara
W parach „morze – morski” i „wierzyć – wiara” dwuznak „rz” odpowiada literze „r” w wyrazie pokrewnym. W pozostałych parach „rz” pozostaje bez zmiany, więc nie stanowią one dowodu na tę regułę.
Sprawdź źródło wyjaśnienia ↗
Które uzasadnienie poprawnie wyjaśnia pisownię wyrazu „mierzyć”?
Odpowiedź: Piszemy „rz”, ponieważ w wyrazie pokrewnym „miara” pojawia się „r”.
Wyrazy „mierzyć” i „miara” są pokrewne, a zestawienie ich zapisów pokazuje wymianę „rz” na „r”. Pozostałe odpowiedzi opierają się na błędnej analogii albo przywołują formę z tym samym „rz”, która nie rozstrzyga pisowni.
Sprawdź źródło wyjaśnienia ↗
W którym zestawie wszystkie wyrazy ilustrują regułę pisania „rz” po określonych spółgłoskach?
Odpowiedź: brzeg, drzewo, krzesło
„Brzeg”, „drzewo” i „krzesło” ilustrują pisownię „rz” po spółgłoskach „b”, „d” i „k”. W „porzeczce”, „rzece” i „korzeniu” nie występuje ten układ, więc pierwszy zestaw nie pokazuje badanej reguły. „Książka”, „koleżanka” i „drużyna” mają „ż”, natomiast „malarz”, „harcerz” i „zegarmistrz” kierują uwagę na zakończenia nazw osób.
Sprawdź źródło wyjaśnienia ↗
Które uzasadnienie poprawnie objaśnia zapis trudnego miejsca w wyrazie „pszenica”?
Odpowiedź: Zapis „pszenica” jest wyjątkiem od reguły pisowni „rz” po „p”.
„Pszenica” należy do zapamiętywanych wyjątków: mimo sąsiedztwa litery „p” zapisujemy w niej „sz”, a nie „rz”. Nie istnieje natomiast ogólna reguła nakazująca pisanie „sz” po każdym „p”.
Sprawdź źródło wyjaśnienia ↗
W których parach „ż” wymienia się na „g” w wyrazie pokrewnym?
Odpowiedź: książka – księga • koleżanka – kolega
Zestawienia „książka – księga” oraz „koleżanka – kolega” pokazują wymianę „ż” na „g”. W parach „drużyna – drużynowy” i „wieża – wieżyczka” litera „ż” pozostaje, więc te formy nie uzasadniają pisowni przez wymianę na „g”.
Sprawdź źródło wyjaśnienia ↗
Który wyraz pokrewny pozwala uzasadnić pisownię „ż” w wyrazie „drużyna”?
Odpowiedź: druh
Pokrewne wyrazy „drużyna” i „druh” pokazują wymianę „ż” na „h”, która uzasadnia zapis. Formy „drużynowy”, „drużynka” i „drużynowo” zachowują tę samą literę, więc mogą pomagać utrwalić pisownię, ale nie dowodzą wymiany.
Sprawdź źródło wyjaśnienia ↗
W których wyrazach „rz” występuje w typowym zakończeniu nazwy osoby lub wykonawcy czynności?
Odpowiedź: malarz • zegarmistrz • harcerz
Nazwy „malarz”, „harcerz” i „zegarmistrz” mają zakończenia „-arz”, „-erz” albo „-mistrz”, w których zapisuje się „rz”. „Bagaż” kończy się na „-aż” i należy do innej reguły ortograficznej.
Sprawdź źródło wyjaśnienia ↗
Które zdanie zapisano poprawnie pod względem użycia „rz” i „ż”?
Odpowiedź: W garażu malarz poprawiał witraż.
„Garaż” i „witraż” zapisujemy przez „ż” w zakończeniu „-aż”, natomiast nazwę wykonawcy „malarz” zapisujemy przez „rz” w zakończeniu „-arz”. Każda z pozostałych wersji narusza co najmniej jedną z tych reguł.
Sprawdź źródło wyjaśnienia ↗
Które działania pozwalają rzetelnie rozstrzygnąć wątpliwość dotyczącą pisowni wyrazu?
Odpowiedź: Odszukać wyraz w słowniku ortograficznym. • Upewnić się, że wybrany typ słownika odpowiada pytaniu o pisownię.
Słownik ortograficzny jest przeznaczony do sprawdzania pisowni wyrazów. Rzetelne korzystanie ze słowników wymaga również dobrania ich rodzaju do szukanej informacji; słownik znaczeń nie zastępuje słownika ortograficznego.
Sprawdź źródło wyjaśnienia ↗
Która wersja zdania nie zawiera błędu w pisowni „rz” ani „ż”?
Odpowiedź: W ogrodzie rosły róże, a obok dojrzewały porzeczki.
Poprawne formy to „róże”, „dojrzewały” i „porzeczki”. Redagując tekst, trzeba sprawdzić każdy trudny wyraz osobno, ponieważ w jednym zdaniu mogą wystąpić różne zasady pisowni „rz” i „ż”.
Sprawdź źródło wyjaśnienia ↗