Starożytna Grecja – historia klasa 5

Samodzielne miasto-państwo obejmujące miasto, okoliczne ziemie i wspólnotę obywateli. Ufortyfikowane wzgórze ze świątyniami, stanowiące religijne centrum osady. Związek kilku miast tworzących wspólne państwo pod jednym prawem i wojskiem. Grecka kolonia zarządzana na stałe przez urzędników wysyłanych z metropolii.

Uprawnieni obywatele osobiście uczestniczyli w zgromadzeniu, dyskusji i głosowaniu nad decyzjami. Obywatele wybierali przedstawicieli, którzy głosowali za nich na zgromadzeniu. Losowani urzędnicy samodzielnie uchwalali prawa bez głosowania obywateli. Rada starszych podejmowała decyzje, a obywatele jedynie zatwierdzali jej kandydatów.

Obywatele-Spartiaci skupiali się na służbie wojskowej, a pracę na roli wykonywali podporządkowani heloci. Spartiaci zajmowali się handlem, a służbę wojskową powierzali głównie helotom. Heloci mieli prawa obywatelskie, natomiast periojkowie pracowali na ziemi Spartiatów. Spartiaci utrzymywali armię najemną i nie przechodzili wspólnego wychowania wojskowego.

Wolne kobiety mieszkające w ateńskiej polis. Metojkowie, czyli osiadli w Atenach cudzoziemcy. Osoby pozostające w niewoli i pozbawione statusu obywatela. Dorośli mężczyźni posiadający obywatelstwo ateńskie.

W bitwie pod Maratonem. W bitwie pod Termopilami. W bitwie pod Salaminą. W bitwie pod Cheroneą.

Grecka flota pokonała flotę perską i osłabiła możliwości dalszej inwazji Kserksesa. Perska flota odcięła Greków od Aten i zapewniła Kserksesowi trwałą kontrolę nad Morzem Egejskim. Grecka piechota rozbiła Persów na lądzie i zakończyła inwazję w jednej bitwie. Floty Aten i Sparty starły się o przywództwo w Grecji, rozpoczynając wojnę peloponeską.

Wojnę peloponeską. Pierwszą wojnę grecko-perską. Wojnę trojańską. Wojnę Rzymu z Kartaginą.

Król Macedonii, który podbił imperium perskie i dotarł z armią do doliny Indusu. Król Macedonii, który pokonał greckie polis pod Cheroneą, lecz nie prowadził wyprawy do Azji. Król Persji, który najechał Grecję i poniósł klęskę floty pod Salaminą. Ateński strateg, który dowodził wojskami zwycięskimi pod Maratonem.

Rozwinęła się przez przenikanie elementów greckich i kultur Wschodu po podbojach Aleksandra. Rozwinęła się przed podbojami Aleksandra jako wynik greckiej kolonizacji zachodniej części Morza Śródziemnego. Powstała po podboju Grecji przez Rzym jako połączenie kultury greckiej i łacińskiej. Była skutkiem zamknięcia greckich polis na kontakty z Egiptem i Persją po wojnach perskich.

Odbywały się w Olimpii i były związane z kultem Zeusa. Organizowano je co cztery lata. Na czas igrzysk ogłaszano święty rozejm ułatwiający bezpieczną podróż uczestników. Zwycięzcy każdej konkurencji otrzymywali standaryzowane złote medale.