Quizowania
⌛ 00:00
0/12

Wypowiedzenia: zdania i równoważniki – klasa 5

Rozpoznawaj zdania pojedyncze, złożone i równoważniki zdań. 12 zadań z wyjaśnieniami dla klasy 5.

Edukacja szkolna Język polski Poziom: średni 12 pytań
1. Co rozstrzyga, czy wypowiedzenie jest zdaniem, a nie równoważnikiem zdania?
2. Które wypowiedzenia są zdaniami?

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi.

3. Które wypowiedzenie jest równoważnikiem zdania?
4. Jak należy sklasyfikować wypowiedzenie „Maja otworzyła zeszyt i zapisała temat”?
5. Który przykład jest zdaniem pojedynczym nierozwiniętym?
6. Które rozwinięcia zdania „Kot śpi” nadal tworzą zdanie pojedyncze?

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi.

7. Który wyraz jest orzeczeniem w zdaniu „Wczoraj nasi uczniowie przygotowali ciekawą wystawę”?
8. Które informacje o znakach kończących wypowiedzenia są poprawne?

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi.

9. Które zdanie zachowuje główną informację równoważnika „Powrót drużyny wieczorem”?
10. Które wypowiedzenie jest zdaniem złożonym?
11. Które zasady pomagają poprawnie rozpoznać rodzaj wypowiedzenia?

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi.

12. W którym zdaniu poprawnie zastosowano przecinek między zdaniami składowymi?

Graj dalej

Ucz się z fiszkami Cała kategoria
Edukacja szkolna List, zaproszenie, ogłoszenie i dedykacja – klasa 5 12 pytań · średni Edukacja szkolna Budowa wyrazu i rodzina wyrazów – język polski klasa 5 10 pytań · średni Edukacja szkolna Głoski, litery, akcent i podstawy fonetyki – język polski klasa 5 10 pytań · średni Edukacja szkolna Baśń, legenda, mit, bajka i opowiadanie – język polski klasa 5 10 pytań · średni Edukacja szkolna Opowiadanie, dialog i plan wydarzeń – język polski klasa 5 10 pytań · średni Edukacja szkolna Pisownia nie z różnymi częściami mowy – język polski klasa 5 10 pytań · średni

Utrwal wiedzę

Wyjaśnienia wszystkich odpowiedzi

Co rozstrzyga, czy wypowiedzenie jest zdaniem, a nie równoważnikiem zdania?

Odpowiedź: obecność orzeczenia wyrażonego osobową formą czasownika

Zdanie zawiera orzeczenie, którego podstawą jest osobowa forma czasownika, na przykład „czytam” albo „będziemy pracować”. Równoważnik przekazuje zrozumiałą treść bez takiej formy, a znak końcowy nie zmienia jego budowy.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

Które wypowiedzenia są zdaniami?

Odpowiedź: Uczniowie uważnie czytają instrukcję. • Jutro będziemy przygotowywać klasową wystawę.

Formy „czytają” i „będziemy przygotowywać” pełnią funkcję orzeczeń, dlatego pierwsze i trzecie wypowiedzenie są zdaniami. Pozostałe przykłady mają sens, lecz nie zawierają osobowej formy czasownika i są równoważnikami zdań.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

Które wypowiedzenie jest równoważnikiem zdania?

Odpowiedź: Powrót zwycięskiej drużyny późnym wieczorem.

Ostatnie wypowiedzenie nie zawiera osobowej formy czasownika, choć przekazuje zrozumiałą informację. Formy „wróciła”, „zdążyli” i „pogratulował” są orzeczeniami, więc pozostałe przykłady są zdaniami.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

Jak należy sklasyfikować wypowiedzenie „Maja otworzyła zeszyt i zapisała temat”?

Odpowiedź: jako zdanie złożone, ponieważ zawiera dwa orzeczenia

W wypowiedzeniu występują dwie osobowe formy czasownika: „otworzyła” i „zapisała”. Wspólny podmiot nie zmniejsza liczby orzeczeń, dlatego jest to zdanie złożone z dwóch zdań składowych.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

Który przykład jest zdaniem pojedynczym nierozwiniętym?

Odpowiedź: Ptaki śpiewają.

Zdanie „Ptaki śpiewają” zawiera tylko podmiot i orzeczenie, czyli główne części zdania. Drugi przykład ma dodatkowe określenia, trzeci dwa orzeczenia, a czwarty nie ma osobowej formy czasownika.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

Które rozwinięcia zdania „Kot śpi” nadal tworzą zdanie pojedyncze?

Odpowiedź: Czarny kot śpi spokojnie na fotelu. • Od rana nasz kot śpi w ciepłym pokoju. • Zmęczony zabawą kot śpi bardzo głęboko.

Dodanie przydawek i okoliczników rozwija zdanie, lecz dopóki pozostaje w nim jedno orzeczenie „śpi”, jest ono pojedyncze. W trzecim przykładzie pojawia się drugie orzeczenie „nasłuchuje”, więc powstaje zdanie złożone.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

Który wyraz jest orzeczeniem w zdaniu „Wczoraj nasi uczniowie przygotowali ciekawą wystawę”?

Odpowiedź: przygotowali

Orzeczenie informuje tutaj o czynności wykonanej przez uczniów i jest wyrażone osobową formą czasownika „przygotowali”. „Uczniowie” to podmiot, a pozostałe wyrazy określają czas lub cechę.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

Które informacje o znakach kończących wypowiedzenia są poprawne?

Odpowiedź: Zdanie oznajmujące można zakończyć kropką. • Pytanie bezpośrednie zwykle kończy znak zapytania. • Rozkaz lub silną emocję może podkreślić wykrzyknik.

Znak końcowy zależy od celu wypowiedzenia: kropka zamyka neutralne oznajmienie, pytajnik sygnalizuje pytanie, a wykrzyknik może wzmacniać rozkaz lub emocję. Przecinek rozdziela elementy wewnątrz wypowiedzenia, nie zamyka pytania.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

Które zdanie zachowuje główną informację równoważnika „Powrót drużyny wieczorem”?

Odpowiedź: Drużyna wróci wieczorem.

Aby utworzyć zdanie, trzeba dodać osobową formę czasownika bez zmiany podstawowej treści. „Drużyna wróci wieczorem” zachowuje wykonawcę, czynność i czas wskazane w równoważniku.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

Które wypowiedzenie jest zdaniem złożonym?

Odpowiedź: Zosia czyta powieść, a Kuba rysuje komiks.

Formy „czyta” i „rysuje” są dwoma orzeczeniami, dlatego trzecie wypowiedzenie składa się z dwóch zdań składowych. Pierwsze ma jedno orzeczenie, a pozostałe dwa przykłady są równoważnikami.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

Które zasady pomagają poprawnie rozpoznać rodzaj wypowiedzenia?

Odpowiedź: Najpierw należy znaleźć osobowe formy czasownika pełniące funkcję orzeczeń. • Jedno orzeczenie wskazuje zdanie pojedyncze, a co najmniej dwa — zdanie złożone. • Brak osobowej formy czasownika może wskazywać równoważnik zdania.

Klasyfikację zaczynamy od znalezienia orzeczeń opartych na osobowych formach czasownika. Bezokolicznik może być częścią złożonej formy, na przykład „będę czytać”, dlatego nie wolno automatycznie liczyć go jako kolejnego orzeczenia.

Sprawdź źródło wyjaśnienia

W którym zdaniu poprawnie zastosowano przecinek między zdaniami składowymi?

Odpowiedź: Chciałem wyjść, ale zaczął padać deszcz.

W zdaniu są dwa orzeczenia: „chciałem” i „zaczął”, a spójnik „ale” łączy przeciwstawione zdania składowe. Przecinek stawiamy przed spójnikiem, nie wewnątrz tworzących zdania połączeń wyrazowych.

Sprawdź źródło wyjaśnienia