Baśń, legenda, mit, bajka i – klasa 6

1. Które działania pomagają rzetelnie rozpoznać gatunek nieznanego utworu?

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi.

Zestawienie kilku współdziałających cech, na przykład bohaterów, czasu, miejsca i funkcji niezwykłości. Sprawdzenie, czy opowieść objaśnia wierzenia, utrwala tradycję, poucza czy rozwija jednostkową historię. Wybranie gatunku na podstawie pierwszego fantastycznego przedmiotu zauważonego w tekście. Uznanie zapisu prozą za dowód, że każdy tak zapisany tekst jest opowiadaniem.

2. Które elementy należą do świata przedstawionego i przebiegu zdarzeń analizowanego tekstu?

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi.

Czas i miejsce, w których rozgrywa się akcja. Bohaterowie uczestniczący w przedstawionych zdarzeniach. Kolejne wydarzenia oraz ich zależności przyczynowo-skutkowe. Dane wydawnicze książki umieszczone w stopce redakcyjnej.

3. W opowieści akcja dzieje się „za siedmioma górami”, ubogi bohater przechodzi trzy próby, otrzymuje magiczny przedmiot i pokonuje okrutnego władcę. Która klasyfikacja jest najlepiej uzasadniona?

To legenda, ponieważ władca przedstawiony w opowieści zostaje powiązany z dawnymi dziejami wspólnoty. To bajka, ponieważ zwycięstwo bohatera pozwala odczytać ogólną naukę o sprawiedliwości. To baśń, ponieważ łączy nieokreśloną przestrzeń, próby bohatera i naturalną dla świata cudowność. To mit, ponieważ magiczny przedmiot pełni funkcję świętego znaku w wierzeniach przedstawionej wspólnoty.

4. Mieszkańcy pewnego miasta opowiadają, że święta patronka ocaliła ich przodków, a ślad jej cudownego czynu pozostał w murze kaplicy. Który gatunek najlepiej pasuje do tego opisu?

Baśń, bo cudowna pomoc tworzy próbę bohaterki w nieokreślonym świecie magii. Legenda, bo opowieść o cudzie świętej patronki jest związana z tradycją lokalnej wspólnoty. Opowiadanie, bo ślad w murze skupia fabułę wyłącznie na jednym niezwykłym zdarzeniu. Mit, bo święta patronka jest bóstwem wyjaśniającym powstanie całego świata wspólnoty.

5. Dawna opowieść przedstawia boginię, której decyzje mają wyjaśniać coroczny powrót wiosny, i łączy tę historię z obrzędami wspólnoty. Co najsilniej przemawia za uznaniem jej za mit?

Cykliczny powrót wiosny tworzy fabułę skupioną na jednym zdarzeniu, charakterystyczną dla opowiadania. Bogini pomaga przywrócić pomyślną porę roku, co nadaje historii przede wszystkim schemat baśniowej próby. Obrzędy stanowią tło lokalnej pamięci o postaci, co kieruje klasyfikację przede wszystkim ku legendzie. Objaśnia zjawisko świata przez działania bóstwa i jest powiązana z wierzeniami społeczności.

6. Które cechy wspólnie pomagają rozpoznać bajkę literacką?

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi.

Zwięzłe zdarzenie ukazuje skutek określonej postawy lub decyzji bohatera. Mówiące zwierzęta uczestniczą w serii magicznych prób prowadzących do odzyskania królestwa. Postacie mogą alegorycznie reprezentować utrwalone ludzkie cechy. Puenta prowadzi do pouczenia wyrażonego wprost albo możliwego do odczytania.

7. W krótkiej historii zarozumiały ptak odrzuca pomoc, przegrywa próbę, a narrator nie dopisuje osobnego zdania z pouczeniem. Który wniosek o morale jest trafny?

Morał może wynikać ze skutków pychy bohatera, nawet gdy nie został zapisany jako oddzielna sentencja. Morału nie ma, ponieważ zakończenie przedstawia skutek decyzji bohatera zamiast osobnej sentencji. Pouczenie dotyczy zachowania tego jednego ptaka i nie daje podstaw do uogólnienia o pysze. Tekst należy uznać za zwykłe opowiadanie o zwierzęciu, ponieważ morał nie został wydzielony graficznie.

8. Które właściwości mogą należeć do dobrze zbudowanego opowiadania?

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi.

Narrator pierwszoosobowy relacjonuje także sceny, których nie widział, bez wskazania źródła swojej wiedzy. Narracja pierwszoosobowa przedstawia zdarzenia z perspektywy uczestnika albo świadka. Główny ciąg wydarzeń rozwija napięcie i może prowadzić do punktu kulminacyjnego. Dialog lub opis wzbogaca fabułę, lecz nie zastępuje logicznych związków między zdarzeniami.

9. Które uzasadnienie najtrafniej odróżnia legendę od baśni?

Legenda częściej zachowuje autora znanego z imienia, a baśń częściej ma pochodzenie anonimowe. Legenda skupia fabułę na bohaterze zbiorowym, a baśń prowadzi losy jednej głównej postaci. Legenda zakotwicza niezwykłe wydarzenia w pamięci o określonym miejscu lub postaci, a baśń zwykle tworzy czas i przestrzeń umowne. Legenda buduje napięcie wokół punktu kulminacyjnego, a baśń porządkuje zdarzenia przede wszystkim chronologicznie.

10. Które zdanie najdokładniej wyjaśnia szkolną różnicę między mitem a legendą?

Mit opowiada o człowieku uznawanym za historycznego, a legenda o bóstwach tworzących porządek świata. Mit wiąże opowieść z bóstwami i sensem świata, a legenda z człowiekiem uznawanym za postać historyczną. Mit i legenda różnią się głównie zakończeniem: pierwszy kończy się tragicznie, a druga zawsze pomyślnie. Mit przekazuje morał przez alegoryczne zwierzęta, a legenda przedstawia próby bohatera w umownym królestwie.

11. Fragment opisuje jedno popołudnie: narrator mówi „wszedłem do szkolnej piwnicy”, napięcie rośnie, gdy zacinają się drzwi, a odnaleziony plan pomaga mu wyjść. Które wnioski są uzasadnione?

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi.

Forma „wszedłem” wskazuje, że narrator jest uczestnikiem przedstawianych wydarzeń. Jeden główny ciąg zdarzeń i moment największego napięcia wspierają rozpoznanie opowiadania. Zacięte drzwi są fantastycznym przedmiotem, dlatego fragment trzeba uznać za baśń. Szkolne miejsce akcji dowodzi, że historia jest legendą przekazywaną przez lokalną wspólnotę.

12. Opisany tekst jest bardzo krótki: dwa zwierzęta reprezentują przeciwne ludzkie postawy, ich spór kończy zwięzła puenta, z której wynika przestroga. Które wnioski są uzasadnione?

Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi.

Postacie i puenta wskazują na baśń, ponieważ zwierzęta posługują się ludzką mową. Zespół cech wskazuje na bajkę o funkcji dydaktycznej. Tekst należy uznać za opowiadanie, bo zwięzła fabuła jest ważniejsza od alegorii i pouczenia. Zwierzęcy bohaterowie mogą być alegoriami utrwalonych cech człowieka.

Baśń, legenda, mit, bajka i opowiadanie – klasa 6

Twój wynik

Twoja prywatność

Baśń, legenda, mit, bajka i opowiadanie – klasa 6

Podobne quizy

Wyjaśnienia wszystkich odpowiedzi

Które działania pomagają rzetelnie rozpoznać gatunek nieznanego utworu?

Które elementy należą do świata przedstawionego i przebiegu zdarzeń analizowanego tekstu?

W opowieści akcja dzieje się „za siedmioma górami”, ubogi bohater przechodzi trzy próby, otrzymuje magiczny przedmiot i pokonuje okrutnego władcę. Która klasyfikacja jest najlepiej uzasadniona?

Mieszkańcy pewnego miasta opowiadają, że święta patronka ocaliła ich przodków, a ślad jej cudownego czynu pozostał w murze kaplicy. Który gatunek najlepiej pasuje do tego opisu?

Dawna opowieść przedstawia boginię, której decyzje mają wyjaśniać coroczny powrót wiosny, i łączy tę historię z obrzędami wspólnoty. Co najsilniej przemawia za uznaniem jej za mit?

Które cechy wspólnie pomagają rozpoznać bajkę literacką?

W krótkiej historii zarozumiały ptak odrzuca pomoc, przegrywa próbę, a narrator nie dopisuje osobnego zdania z pouczeniem. Który wniosek o morale jest trafny?

Które właściwości mogą należeć do dobrze zbudowanego opowiadania?

Które uzasadnienie najtrafniej odróżnia legendę od baśni?

Które zdanie najdokładniej wyjaśnia szkolną różnicę między mitem a legendą?

Fragment opisuje jedno popołudnie: narrator mówi „wszedłem do szkolnej piwnicy”, napięcie rośnie, gdy zacinają się drzwi, a odnaleziony plan pomaga mu wyjść. Które wnioski są uzasadnione?

Opisany tekst jest bardzo krótki: dwa zwierzęta reprezentują przeciwne ludzkie postawy, ich spór kończy zwięzła puenta, z której wynika przestroga. Które wnioski są uzasadnione?